داده ، يا اعيان اموال خود را داخل عقد نموده ، وحال كه او وفات نموده زوجه آقا حسن مىخواهد از متروكات او اخذ نمايد ، يا آن كه آقا حسن در وقت عقد صغير بوده و از خود چيزى نداشته ، چه در اين صورت مهر بر ذمّه ء پدر تعلَّق مىگيرد ، وإلَّا اگر اختلاف ميان زوج وزوجه مىبود دخل به كبير وصغير نداشت ، چه آقا حسن خود زنده است وكبير وصغيرى هم ندارد ، و بر هر تقدير قول منكر زيادتى مقدّم است با يمين ، چون منكر در اينجا وارث است ، پس هر گاه زوجه ء آقا حسن دو شاهد عادل داشته باشد بر آن چه ادّعا مىكند مىگيرد ، و همچنين اگر يك شاهد باشد با يمين جزء بينه ويمين استظهارى در هر دو صورت ، در آن چه ذمّه باشد . و اگر شاهد نداشته باشد ، پس اگر وارث ادّعاى علم به انتفاء آن قدر زائدى كه زوجه ادّعا مىكند بكند قسم بتّى بر انتفاء آن وعدم استحقاق زوجه ياد مىكند ، و با ردّ ، زوجه قسم ياد مىكند ومىگيرد . و اگر وارث ادّعاى عدم علم كند ، پس اگر زوجه ادّعاى علم بر او كند تسلَّط قسم نفى علم بر او دارد ، وإلَّا دعواى او ساقط است . اين در حق وارث كبير است ، وامّا صغير پس با وجود عدم شاهد زوجه دعواى خود را در قدر الحصّه ء او تأخير مىاندازد تا بلوغ ورشد صغير ، و بعد از آن حكم آن مثل حكم كبير است كه مذكور شد ، و آن چه را كبار ورثه معترف باشند اعتراف ايشان حكم شهادت بر حصّه ء صغير دارد اگر مقبول الشهادة باشند . والله العالم . ( 551 ) س 42 : اجرة المثل املاك صداق و مثل منافع ومحصولاتى كه در باغ صداق استيفاء شده است ، آيا زوجه ء آقا حسن از مال عالى جناب حاج محمّد على كه متصرّف آنها بود مىخواهد يا نه ؟ و آيا قسم استظهارى ضرور است يا نه ؟ و بعضى از ورثه مىگويند كه قصد مطالبه ء اجرة المثل ومنافع باغ نداشته است ، آيا اين مسموع است يا نه ؟ ج : تصرّف حاجى محمّد على در املاك وباغ از سه قسم بيرون نيست ، يا با تصريح زوجه ء آقا حسن است به عدم رضاى تصرّف در آن ، و در حكم تصريح است